BİZİM KÖYLERİMİZ

MİSKOKAR,ÇİÇEK AÇAR BİR GELİN GİBİ SÜSLER KENDİSİNİ VE YAZIN GELECEK OLANMİSAFİRLERİNE KUCAK AÇMAK İÇİN SABIRSIZCA BEKLER SİZLERİ ,
KIŞIN İSE SOBADAN TÜTEN İNCE BİR DUMAN YOL ALIR FARKLI FARKLI DİYARLARA ,
SİZ FARKINDA OLMASANIZDA SİZLERİ ,ÇOLUK ÇOCUK HERKESİ
KÖYÜNÜZ DAVET EDER...
 OCAKTA PİŞMİŞ KESTANE LEZZETİNİ  TATMAYA,
ETRAFI KAPLAYAN KAR ÖRTÜSÜYLE ÇOCUKLAR GİBİ OYNAMAYA VE
BELKİ DE UZUN ZAMAN ÖNCE YAŞADIĞINIZ ÇOCUKLUK  YILLARINI HATIRLAMAYA...  

Hacıveli Mahallesi

Hacıveli Mahallesi

21.ABANA KÜLTÜR SANAT VE DENİZ ŞENLİKLERİ

29 TEMMUZ CUMA ŞENLİK 1. GÜN



MEHTERAN TAKIMI


MEHTERAN TAKIMI



AZERİ FOLKLÖR EKİBİ

 
AZERİ FOLKLÖR EKİBİ

BASKETBOL TURNUVASI

BASKETBOL TURNUVASI

EBRU SANATÇISI AYLA MAKASI

HEYKELTRAŞ DURSUN DÖNMEZ


NİHAT SIRDAR ALEM FM RADYO PROGRAMCISI

ALEM FM RADYO PROGRAMCISI

VOLKAN KONAK

VOLKAN KONAK

 BELEDİYE BAŞKANIMIZ ŞEVKET YAZKAN VE VOLKAN KONAK

FESTİVAL SUNUCUSU MEHMET ŞAHİN VE VOLKAN KONAK

HAVAİ FİŞEK GÖSTERİLERİ

30.07.2005 CUMARTESİ GÜNÜ ŞENLİK 2. GÜN

YAĞLI DİREK YARIŞMASI


ÖRDEK KAPMACA YARIŞMASI

SANDAL YARIŞLARI

YÜZME YARIŞLARI

LİMAN ETKİNLİKLERİ


GÜRKAN AKÇAER-NAZIM ALPMAN  AVRUPA BİRLİĞİ PANELİ

GAZETECİ-YAZAR NAZIM ALPMAN HEMŞEHRİLİK BERATI TÖRENİ

GRUP GECE YOCULARI



GRUP GECE YOLCULARI


NİRAN ÜNSAL


NİRAN ÜNSAL

NİRAN ÜNSAL

31.07.2005 PAZAR GÜNÜ ŞENLİK 3.GÜN


SPONSORUMUZ ÜNAL GELİNLİKLE GÜZELLİK YARIŞMASI

GÜZELLERİMİZDEN DAMLA DOĞAN'DAN FUTBOL SHOW


GEÇEN SENENİN GÜZELLİK YARIMASI 1. SELVİ KAHRAMAN İLE
ÜNAL GELİNLİK KRASYONU

ÜNAL KAŞ 2004 ABANA GÜZELİ VE 2005 ABANA GÜZELİ

 
TÜRKÜLERİN MEDDAHI SONER OLGUN

PLAKET TÖRENİ

HAVAİFİŞEK GÖSTERİLERİ

28 TEMMUZ PERŞEMBE



SAZ BARIN MÜZİSYENLERİ GRUP BARO'S  28 TEMMUZ PERŞEMBE GÜNÜ  HALKA AÇIK KONSER VERDİ.
GRUP  VERDİĞİ KONSERLE BÜYÜK İLGİ TOPLADI.

   

 28TEMMUZ PERŞEMBE GÜNÜ BAŞLAYAN ABANA KÜLTÜR VE DENİZ ŞENLİKLERİÇERÇEVESİNDE YER ALAN KONYA MEVLANA SEMA GRUBU HALKIMIZ VEMİSAFİRLERİMİZ TARAFINDAN BÜYÜK İLGİYLE KARŞILANDI. SÜNNET KINASIYLABİRLİKTE YER ALAN SEMA GÖSTERİLERİ GÖZLERİ DOLDURDU. 

  
SÜNNET GÖRÜNTÜLERİ

  


PLAYBACK GÖSTERİLERİ

20.ABANA KÜLTÜR SANAT VE DENİZ ŞENLİKLERİ



  20.Abana Kültür sanat ve Deniz Şenliklerinin açılışını CHP Genel Başkanı
Sayın Deniz BAYKAL tarafından yapıldı

Özgün Müziğin Efsane Sesi Edip AKBAYRAM,Genel Başkan Deniz BAYKALve Abana
Belediye Başkanı Şevket YAZKAN


Alem Fm Sevilen Radyo Programcısı Nihat SIRDAR'a plaket verilirken


Ünlü Şair ve Yazar Sunay AKIN'a Plaket verilirken


Gazeteci Yazar Nazım ALPMAN'a Plaket verilirken


Ressam Ziyad SULTANOV'a plaket verilirken

Ressam Zafer KARAKUŞ'a Plaket verilirken


Güzellik Yarışmasından Görüntüler
(Sponsor Ünal Gelinlik,Telsim)


Güzellik Yarışması

   İlçemizde Turizm 1950li yıllarda başlamıştır. Turizmin  ilk başladığı kasabalardan biridir.
  Limasollu Naci İngilizce kamplarının ilçemizde yapılması Abana adınıduyulmasını sağlamış ancak Otel ve motellerin olmaması kısa süredesıkıntı yaratmış isede Abanalılar ev pansiyonculuğuna başlamış ve busoruna çözüm bulunmuştur. İngilizce kamp 20 yıl aralıksız devam etmişve o yıllarda yerli ve yabancı bir çok Turist İlçemizi ziyaretetmiştir. Turizm Abanada Ekonomik gelişime neden olmuştur. İlçeninyatak kapasitesi 500 - 600 civarındadır. İlçede 3 Adet Tatil Köyü,otel, motel, öğretmen evi ve ev pansiyonları mevcuttur. Temmuz veAğustos aylarında İlçe nüfusu 20.000 bulunmaktadır.

            

                                        HABERCİ COŞKUN ARAL VE EKİBİ
           

  1984 yılından bu yana Gençlerin başlattığı Deniz Şenlikleri 1989yılından bu yana Abana Kültür Sanat ve Deniz Şenlikleri olarak devametmektedir. Her yıl Temmuz ayının son haftası düzenlenen Şenliklerdebir çok ünlü sanatçı konser vermektedir.
   Gazeteci ve yazarlar panel düzenlemekte, resim ve fotoğraf sergileri yer almaktadır.
  Tiyatro gösterimleri, Folklör ekipleri de etkinliklerimiz arasında yeralmaktadır. Şenliklerin 3. günü güzellik yarışması düzenlenmektedir.Abana Güzeli, Deniz Güzeli ve Sempati Güzelleri yarışması sponsorfirmaların armağanları ile ödüllendirilmektedir. Maraton yarışları,bisiklet yarışları, futbol, plaj voleybolu, tenis, bilardo, tavla vesatranç gibi bir çok dalda yarışlar düzenlenmektedir. Çevre il veilçelerden bir çok seyirci ve yarışmacı katılmaktadır. Resim yarışmasıve şiir yarışmaları oldukça ilgi gören yarışlar arasında yeralmaktadır. Deniz yarışlarında yağlı direk yarışması, yüzme ve dalmayarışlarının yanısıra sandal yarışları da düzenlenmektedir. Sokak veCaddelerde El sanatları hem sergilenmekte hem de satışa sunulmaktadır.

  Geleneksel olarak yıllardır toplu sünnet şöleni (Ücretsiz) yapılmaktaayrıca gelen misafirlerimize ve halkımıza şenliklerimizin 1. Günü pilavbayramı da düzenleyerek ikram edilmektedir. Yöremize ait bazlamaç vekaşık helvası da gelen misafirlere ikram edilmektedir.
   Batıda Bozkurt ilçesine bağlı yakaörenden hacıveli'ye kadar 7 kmlik sahili ile Turistlerin büyük beğenisini kazanmaktadır.
  Dağ içine yapılan yürüyüş yolları ilçemizde tracking sporunun dayapılabileceğini göstermektedir. İlçemizde dağlık alandan m2ye ½ ağaçdüşmektedir.

  Av turizmi için uygun alanlara sahip olan Abanaya dışarıdan turistgelmektedir. Ancak kış şartlarına uygun konaklama tesislerimizinolmaması sıkıntı yaratmaktadır. İlçemizde yapılan Abana dondurması,kaşık helvası, bazlamaç gibi yiyecekler dışarıdan gelen konuklarasunulmakta ve beğeni kazanmaktadır.
           Şenliklerimize Katılan Müzik Sanatçılarının İsimleri :
Haluk Levent
Kıraç
Ayşegül Aldinç
Hatice
Edip Akbayram
Onur
Coşkun Sabah
Robert Hatemo
Nadide Sultan
Erkin Koray
Yıldız Tilbe
Burcu Güneş
Gökhan Tepe
Meral Mansuroğlu
Seçil
Mirkelam
Ciguli
Şükriye Tutkun
Naşide Göktürk
Yılmaz Morgül
Metin-Eda Özülkü
Ercan Turgut
Mahmut Tuncer
Zekai Tunca
Özdemir Erdoğan
Nuray Hafiftaş
Bedia Akartürk
Huri Sapan
Samime Sanay
Yeşim Yeşil
Asuman Ejder
Çıtır Kızlar
Grup Vitamin
Şahin Dağdibi
Spiker Ece Erken
Volkan Konak
Atilla Arcan
Radyo programcısı Nihat Sırdar
İlçemize gelen sanatçılarımızdır.
                   Misafir Olarak Gelen Yazarlar :
Yekta Güngör Özden
Erman Toroğlu
Tansu Polatkan
Bedri Baykam
Şennur Sezer
Toktamış Ateş
Nazım Alpman
Haluk Çobanoğlu
Mehmet Özgül
Sunay Akın
Fuat Kozluklu
M.Yüksel Özbek

 ilçemize gelen yazarlarımız arasındadır.

YEPYENİ ABANA  FOTOĞRAFLARI

El Sanatları Çarşısı



Özgürlük Meydanı








Cumhuriyet Meydanı







Hacıveli Kanyonu




Hacıveli Çayı














Bizim Ev Kafe

Yakida Kafe

















Beyaz  Saray Meydanı
















Gün Batımı Tatil Köyü

Katso Abana Tatil Köyü


Abana Alesta Tatil Sitesi


Köyüm Kafe



Çamlık Kafe











Liman Mevkii

Hacıveli Kanyonu















Hacıveli Konağı

Piknik Alanı Mesire Yeri

Hacıveli Kanyonu

            

İlk yerleşim yeri Hacıveli'dir (Aeginetes). Hacıveli, bugünkü

da içine alıyordu. Ezine Çayı'nın adı da Aeginetes'ti. Abana büyümeye

başlayınca Apana olarak haritalardaki yerini aldı. Bölgemiz Türklere

geçince Apana adı Abanaya dönüşüyor (ama Batı kaynaklarında daha

uzun yüzyıllar Apana olarak kalıyor). Apana'nın psi, Türkçeye aktarılırken

bye dönüştürülerek yumuşatılmış. Osmanlı kaynaklarında Sinop kentinin

adı da Sinob olarak geçer.

      Abonou Teikhos, Abana'nın değil, İnebolunun (Ionopolis'ten

önceki) adıdır.

      Dünyada yerleşim yeri olarak 15'ten çok Abana adına rastladık.

Bunlardan ikisi Türkiyede (Türkiyedeki öteki, Sivas-Suşehri İlçesinin

Akıncılar Bucağına bağlı Göllüce Köyünün eski adıdır), ikisi Kamerunda

(Afrika), ikisi Angolada (Afrika), biri Kongoda (Afrika), biri Gabonda

(Afrika), biri Nijeryada (Afrika), biri Japonyada, biri Ürdünde, biri

Suriye'de, biri Kanadada, Biri Grönland'ta, biri Tunustadır (Afika).

Havana Eyaletinin (Küba) eski adı Abanadır. Kimi dillerde (örneğin

Yunanca) Başkent Havananın adı bugün de Abanadır.

      Elimizde Abanaya ilişkin İkçağdan kalma (Korintos sütunu da

içinde) 4-5 mimarlık yapıtı ve Geç Bizanstan kalma vaftiz teknesi var.

Ayrıca Kastamonu Müzesinde Hacıveliden çıkma kanatlı at başı;

Yeşilyuva ve Çayırcıktan testi, tas-tabak var.

      1924 değişimi öncesinde Abana, Bozkurt, Yakaören ve

Çatalzeytin'de de azınlık var. 1900 dolayında doğanlar bu azınlıkları tanıyor.

Ama 1899 (H 1317) Kastamonu Salnamesine bakarsak o yıl Abanada

(Çatalzeytin ve Bozkurt'u da içine alan 84 muhtarlığın tümü) Rum ve Ermeni

yok (sayılanların tümü İslam). Anlaşılan buralarda oturan Rum ve Ermeniler

sayımlarda İneboluda gösteriliyor. Kıyıdan içerdeki azınlıklar daha önce

göçmüş olabilir. Örneğin, 1903 Göynükler doğumlu Hasan İnce, Köylerinde

yaşayan Ermenilerin torunlarıyla İstanbul'da karşılaşıyor.

      1924 değişiminde İneboludan Yunanistana 2.000 Pontuslu Rum

göçer.

      Fatih, Trabzon Rum İmparatorluğunu ortadan kaldırdı (1461).

Sonrasında Gedik Ahmet Paşa Kırımı da alınca (1475) Karadeniz bir Türk

gölü durumuna geldi. Kıyılarımızdaki gemi geçişini güvence altına almak ve

Osmanlı Donanmasının halat, sicim, kereste gibi birçok gereksinimini

sağlamak amacıyla Abanaya da Türk denizciler yerleştirildi. Örneğin

Kırıkoğulları Abanaya Kırımdan geldi. O zaman Abana düzlüğü

oluşmadığından Yukarı Abanaya doğru yerleşilir. Kendileriyle söyleştiğimiz

Aşağı Abanada oturan yaşlıların çoğu, Yukarı Abanadan taşındıklarını,

deniz azınca kıyıya savrulan suların Nuri Ahmetin (Yeğin, 1887) dükkânının

5-6 metre yakınındaki çeşmeye dek geldiğini söylüyor. 1924 doğumlu Hayri

Aydemir, denizden gelen bu suyun köpüğünün ark içinde Paşa Çeşmesine

(bugünkü akaryakıt istasyonu karşısı) dek dalgalandığını; 1940 doğumlu Nahit

Demirel bile, bu köpüğün Nuri Ahmet'in dükkânının önündeki çeşmeye dek

vardığını ve azgın denizin Ahçı Hüseyinin (Özden, 1920) dükkânının

bahçesine (Yenicaminin 15 metre güneyi) kum yığdığını belirtiyor.

      100 yıl önce Abana önündeki düzlüğün eni (arkasına yaslandığı dağ

eteği ile deniz arası) yaklaşık 100 metreyken, Harmasondaki en az 400 yıllık

çınarların dağ eteğine uzaklığı 200 metredir. Ezine Çayının Bayramgaziye

dek koy olduğu dönemde bile Harmason önünde küçük bir düzlük (dağ

eteğinden denize doğru boyu 300 metreye ulaşan bir yarımada) var. Bunun

nedeni, Harmasonda, çınarların 60 m kadar deniz yönünde, zamanla kumlar

altında kaybolan bir kayalığın varlığıdır.

      1930-1960 yılları arasında Abana düzlüğünün büyümesi çok hızlandı.

Zaman zaman denizde topuk oluşur, topuk önce adaya, sonra da yarımadaya

dönüşürdü. Yarımadanın Çayağzı'ndan bugünkü liman yakınlarına dek ulaştığı

olur, kıyı gemicilerimizin işi zorlaşırdı. Sonra bu yarımadanın içi dolar ve

düzlük denize doğru genişlerdi. Bu oluşum hemen her yıl yaşanırdı.

      Abana düzlüğünün hızlı büyümesinin başlıca nedeni, o dönemde

ormanların hızlı kesimi yüzündendir. Orman kesimi başlıca iki nedenle

hızlanmıştı: 1- Patates ekimi için ormanlıkların tarlaya dönüştürülmesi. 2-

Zonguldak kömür bölgesine maden direği sağlanması.

      Yalnızca patates ve maden direği değildir neden. 2. Dünya Savaşı'nın

kıtlık yılları ve sonrasında her tür yiyecek yetiştirilmesi için ekilebilecek

yerler alabildiğine genişletildi. 1950'lerde başlayan yoğun göçler nedeniyle

köylerdeki tarlalar yeniden ormana dönüşmeye başladı.  Abana içinde bile bu

oluşum yaşandı.

      Ormanların kesilmesi sonucunda Ezine Çayı yalnızca kum-çalık-toprak

değil; kargalak (çay-deniz odunu) da taşırdı.

      Abana Merkez'de oturanlar yakacağa para vermezdi. Ezine Çayı'nın

oluşturduğu sel, çok odun (ve taş- toprak) getirirdi Abana kıyılarına. Abananın

tek yakacağı kargalaktı. Çayın getirdiği selin ardından deniz kıyıları

kargalak dolardı. Herkes deniz kıyısına dolar, tonlarca kargalak tutardı. Eşek-

katır sırtında odun satan köylüler çok seyrek görünürdü. Abana içinde oturan

sıradan aileler 1970lere dek odun satın almazdı (tuttukları kargalak yeterdi).

      Bugün Abana düzlüğü büyümediği gibi, zaman zaman azgın

Karadeniz dalgalarının konutlara ve karayoluna zarar vermesi, düzlüğün

küçüldüğü izlenimini de veriyor. Bunun dedeni de, geçim nedeniyle köylerin

boşalması sonucu tarlaların yeniden ormana dönüşmesiyle yukardan kum-çakıl

gelmemesidir. Balıkçı barınağının yanlış yere yapılması, Bozkurt'un, çay

içine setler yapıp aşağıya kum-çakıl geçirmemesi de ayrı nedenlerdir.

      Günümüzden 7.500 yıl önce Karadeniz bir göl durumundaydı ve deniz

düzeyi bugünkünden 170 m alçaktaydı. Abana önlerinde Karadenize doğru 60

kmyi aşkın bir düzlük vardı. Buzulların hızlı erimesi sonucu çoğalan sular

Akdeniz'den Karadeniz'e doldu (İstanbul Boğazı açıldı) ve bu düzlük sular

altında kaldı. Bu duruma göre, Hacıveli açıklarında deniz altında bir yerleşim

yeri (kent) bulunduğu söylencesi güncelliğini koruyor (Hacıvelide, denizden

çıkarılan büyük bir sütun var. Denizde böyle birçok sütunun görüldüğü

söyleniyor). Hacıveli açıklarında bir kentin bulunması Abana tarihini en az

İÖ 6.000 yılından başlatacak.1951'e dek Harmason Konakören'e (Toza) bağlıydı.

      Konakörenlilerin çoğu Abana ile değil, Yakaören (İlişi) ile işbirliği

içinde olmuştur. Büyük kereste tüccarı olan Konakörenli Musareisler'in

(Acenta Mehmet Ali Geriş'in atasoyu) Yakaören'in kalkınmasında büyük payı

var. 20. yy'ın başlarında Yakaören'deki bir okula da adları verilmiş (Musareis

İptidai Mektebi). Harmasonlu Nuri Ahmet (Yeğin, 1887) bile ilk dükkânını

Yakaören'de açmış. Bugün Bozkurt'ta bile işyeri bulunan Konakörenliler var

(örneğin Kotman soyadlılar).Kanakörenlilerin Abana'ya soğuk bakmalarının başlıca nedeni,

Abanalıların geçmişteki davranışlarından kaynaklanabilir. Yukarı Abanalıyı

bile çarşıya sokmak istemeyen Abanalının Konakörenliye hoşgörüyle bakması

düşünülemez. Ayrıca Konakören, Yakaören'e daha yakındır. Sel nedeniyle

Ezine Çayı'nın geçit vermemesi de ayrı bir nedendir (bugünkü köprü 1971'de

tamamlandı. Ondan önceki tahta köprüleri sık sık sel alırdı).

      Abanaya 1500lü yıllarda geldiklerini varsaydığımız ilk Türk ailesi

Keşeplioğullarının Harmasona değil de Abana ve Bozkurta

yerleşmelerini Harmasondaki azınlıkların varlığına bağlıyoruz. Ayrıca

Harmasonla Abananın arası uzaktır. Keşeplioğullarının Abanadaki evi

Paşa Çeşmesinin 150 metre güneybatısında, deniz kıyısındadır (o zaman

bugünkü akaryakıt istasyonunun yeri, Zeytinlik, sanayi çarşısı ve bugünkü

futbol alanı tümüyle denizdir). Keşeplioğullarının deniz kıyısındaki eviyle

Harmason arasındaki 1 kmye yakın alan tümüyle denizdir. Harmasona

karadan gitmek için Bozkurt yukarılarından dolaşmak gerekir. Fırtınalı

havalarda gemiler Kirse Kayasına bağlanır.

      Eskiden Abana ve Bozkurtta en çok yer (toprak)

Keşeplioğullarınındı (Keşeplioğullarının Harmason ve Konakörende

yeri yok).1876 sonrasında Abanadaki en güçlü aile Hacıyüzbaşıoğullarıdır.

Padişah 2. Abdülhamit, Nazım Önüralpin (1922) dedesi, Ahmet Efendiyi

(Hacıyüzbaşı, 1839) büyük bir yetkiyle Abananın vergilerini toplamakla

görevlendirir. Hacıyüzbaşı Ahmet bucak müdürlüğü de yapar(*). Hac'ca da

giden Hacıyüzbaşı Ahmet 1888'de ölür ve soyu Hacıyüzbaşıoğulları olarak

sürer. Yukarı Abanada oturan Hacıyüzbaşı Ahmet, Abana'ya Kuğu'dan

(Çatalzeytin) gelmiş. Babası da yüzbaşıdır (Yüzbaşı Hasan. Tapu belgelerinde

Hacıyüzbaşı'nın adı Yüzbaşızade Hacı Ahmet Ağa olarak da geçer). Babasının

ve kardeşlerinin çoğunun Kuğu'da öldüğü biliniyor.

*) Osmanlı Arşivi'nde, 7 Eylül 1888'e denk gelen tarihte şu bilgiye rastladık: Abana ahalisinden

Hacı Mehmed, Nahiye Müdürü Vekaleti'nde bulunan Yüzbaşıoğlu Hacı Ahmed'in kendisine zulmettiğine

dair şikayette bulunduğundan Kastamonu Vilayeti'nce tahkikat yapılması (Tarih: 15 M 1306

(Hicrî), Dosya No: 1545, Gömlek No: 72, Fon Kodu: DH.MKT.).

      Hacıyüzbaşının kereste mağazaları ve gemileri varmış. Keresteyi

Abanaya köylüler indirirmiş. Kereste taşıyan köylüler yiyecek ve

giyeceklerini Hacıyüzbaşıdan alır, yılda bir kez hesap görülürmüş.

Hacıyüzbaşının, kışları Sinopta kışlayan büyük gemileri de varmış. Kereste

İstanbula, İzmire, İskenderuna ve Rusyaya gidermiş.

      Abanada 1900lü yılların başlarında dağın eteğinde kurulan (1928de

yapılan Nuri Ahmetin yapısı sırası) ilk dükkânlar camsız-çerçevesiz

barakalardan oluşuyordu.

      Sulanabilen Abana düzlüğünde yetişen patlıcan, biber ve domates,

gereksinimi karşıladığı gibi, İnebolu başta olmak üzere komşu yerleşme

yerlerinde pazarlanır. Bunlara ek olarak İncir, erik ve üzüm Kastamonuya

dek katır sırtında gider. Patates, kestane, yumurta, varil tahtası, kereste kütük

kayıkları ve yelkenlilerle gideceği yerlere yollanır.

      Rusya ve Tuna ağzına kereste götüren yelkenli gemiler, daha çok mısır

ve tuzla döner. 1950lerde bile, 19. yydan kalma bir yapı tuz mağazası

olarak kullanılıyordu. Rusyadan şeker de gelir (şeker, kaya parçası gibidir.

Tuza benzer ve keserle parçalanır).

       Abana'ya Rusya'dan gelen tuz ve Batum'dan (Gürcistan) gelen gaz

tenekeleri katır sırtında Kastamonu'ya ulaştırılırdı.

      Çatalzeytin'den İnebolu'ya dek kıyı kesiminde taş-beton en eski

camiler Abana'dadır (Hacıveli Camisi 1805'te, Harmason Camisi 1846'da

ve Merkez Hacıahmet Camisi de 1947'de yapıldı). İnebolu'nun en eski

camisi Hamidiye 1884'te yapılmış. Bozkurt Merkez Camisi 1908'de,

Yakaören Merkez Camisi 1909'da, Gemiciler Camisi 1948'de,

Çatalzeytin Camisi de 1963'te yapıldı.

      Abana merkezinde bulunan Atmeydanbaşı ve Harmason

gömütlüklerinde kalan toplam 10 kadar eski yazılı, çoğu sarıklı gömüt

taşlarında yapılan incelemede en eski gömüt taşı olarak Atmeydanbaşında 1712

(H 1124) ve Harmasonda 1758 (H 1171) ölüm yılını saptanabildi. Daha eski

olan bugünkü akaryakıt istasyonunun yerindeki gömütlüğün gömüt taşları

ortada yok.

      Gemiciler'de, çevre gömütlüklerinden çıkarılan eski gömüt taşları cami

avlusunda sergileniyor. Bunlardan en eskisinin tarihi 1758'dir (H 1171).

      Abana-Hacıveli arasında, Yeşilyuva ve Konakören'deki zeytinler de

Romalılardan kalmış. Hacıveli Kalesi ve Yakaörene giderken tepedeki

gözetleme yerinden (kale) ve mağaralardan (Karabalçık ve Kirsecik) başka,

yalnızca Harmasonda iki su ayazması (pınar) var Romalılardan kalan.

Bunlardan 12 metre uzunluğundakinin girişi 1999da göçmüştü. Kirse

Kayasının kilise olduğunu gösteren bir belirti yok.

      Abana ve çevresinde önemli tapınak ve kale kalıntısı yok. Bunun

nedeni, İstanbul kuşatması için bölgemizdeki tapınak ve kale taşlarının

Rumelihisarının yapımında kullanılmış olmasıdır. Rumelihisarı bu nedenle 4

ay gibi çok kısa bir sürede tamamlanmış.

      Abana, 19. yyda bucak olmadan önce kimi kez Küreye, kimi kez

Ginoluya, kimi kez Istefana, Kimi kez Ayandona, son kez de İneboluya bağlı görünüyor. Anılan bu yerler ilçe konumundadır. Bucaklık öncesi dönemde Abanada kadılık kurulmuştur.

      Abana 1882de (H 1299) İneboluya bağlı bir bucak durumuna

getirildi.Abananın kesin bucak olma tarihi 2000'de Kastamonu salnameleri

taranarak öğrenilebildi. İstanbul Beyazit ve Kastamonu devlet

kitaplıklarında salnamelerin tümü yok. Kastamonuda kimileri çeviri için

verilmiş, geri gelmemiş. H 1298 (1881) tarihli salnemede Abana, İnebolu

İlçesi, Evreniyye Bucağına (Evrenye = Gemiciler) bağlıyken; bir yıl sonraki

H 1299 (1882) salnamesinde Abana, İnebolu İlçesine bağlı bir bucak olarak

görünüyor. Evrenye (Gemiciler), Abanaya bağlı bir köy durumunda. Bu

tarihte Küre de İnebolunun bucağı. Doğumuzdaki ilçe de İstefandır (daha

sonra Ayancık). 2000 yılından önce durum karışıktı. Örneğin Arkeolog Ahmet

Gökoğlu, Abananın H 1284 (1968) yılında İnebolunun bir nahiyesi

olduğunu yazıyor (Phaflagonya, 1952).  Nurettin Peker de 1864 tarihli

Vilâyet Nizamnamesi gereğince, Abanada da belirli bir kadro ile nahiye

müdürlüğü kurulmuştur diyor (Abana Gazetesi, 15 Nisan 1978). Nurettin

Peker, Zonguldakın da Abana ile beraber bucak olduğunu belirtiyor.

Kaynaklarda Zonguldakın bucak oluşuna ilişkin bilgi de bulamadık. Meydan

Larousse (1998), Fatih döneminde Amasranın Cenevizlilerden alınması

üzerine (1459) Zonguldak bölgesi tamamen Osmanlı yönetimi altına girdi

dedikten sonra Zonguldakın, Ereğli İlçesine bağlı bir köy durumundayken

1899da ilçe olduğunu belirtiyor. Ana Britannicanın (1992) görüşü de böyle.

      İnebolu'nun ilçe olma tarihini kesin olarak bilen yok!

      1988 İnebolu Yıllığında İnebolu için çelişkili olarak, 1413'te

Küre'ye bağlı bir nahiye iken, 1867de (1873ten sonra) kaza olmuştur

deniliyor.

      Osmanlı Arşivleri'ni İçişleri Bakanlığı denetliyor. Bakanlığın genel

müdüründen aldığımız yazıda İnebolunun 1869da ilçe olduğu belirtiliyor(*).

Açıklamada 1869un hicri karşılığı yok. 1286 olması gerekiyor

(Kastamonuda basımevi kurulup ilk salnamenin basım yılı da 1286dır).

Gemiciler (Evrenye) de 1869da (1882ye dek) bucak görünüyor (öncesini

bilmiyoruz).  Ahmet Gökoğlu İnebolu'nun H 1284'te (karşılığı bize göre

1868) ilçe olduğunu belirtiyor (Phaflagonya, 1952, sayfa 21).

(*) Kastamonu Milletvekili M. Hadi Dilekçi aracılığıyla İçişleri Bakanı adına Genel müdür

Osman Güneş'ten aldığımız yanıt: 20 Aralık 2000 tarihli dilekçeniz üzerine kayıtlarımızda

yapılan inceleme sonucunda Kastamonu İli, İnebolu İlçesi'ne bağlı Abana Nahiyesi'nin 1916

yılından önce kurulduğu, 1916 yılında bucak merkezinin Gemiciler (Evrenye) Köyü'ne taşınması ile

Evrenpaşa adını aldığı, 1918 yılında nahiye merkezinin Abana Köyü'ne taşınarak, nahiyenin tekrar

Abana adını aldığı ve İnebolu'nun 1869 yılında; Abana'nın ise

1945 tarihinde ilçe haline getirildiği anlaşılmıştır.

            Osmanlı Arşivleri'nde yaptığımız incelemede İnebolu'nun 1869'dan

önce de ilçe olduğu bilgilerine rastladık. Hem de 7 ayrı yılda (ve 25 yerde):

1848, 1850, 1853, 1855, 1857, 1858 ve 1859(*). Bunlar tümüyle yanlış

olmamalı.

*) 07 Mart 1853 tarihine denk düşen arşiv özeti: Maaşsız olarak İnebolu Kazası Müdürü olan Hacı

Kaptan'ın azliyle yerine vekaleten müdür olan Hacı Mustafa Ağa'nın asaleten tayini

(Tarih: 26 Ca 1269 H, Dosya No: 61, Gömlek No: 57, Fon Kodu: A.}MKT.MVL.).

      1860'ta İnebolu'nun bucak olduğunu gösteren bir bilgiye  de rastdık(*).

*) 09 Mayıs 1860: Dimitri Yorgi'nin İnebolu Nahiyesi'nde harap olan dükkânının inşasına müdahalenin

men'i (Tarih: 17 L 1276 H, Dosya No:157, Gömlek No: 42, Fon Kodu: A.}MKT.DV.).

      Bu durumda İnebolu, 1869'da ikinci kez ilçe oluyor.

      1945te ilçe olan Abana, bugünkü Bozkurt ve Çatalzeytin ilçelerini de

içine alıyordu ve 83 köyü vardı (merkezle beraber 84 muhtarlık).

      1948de Devrekâninin Şeyhoğlu Köyü de Abanaya geçti.

      1949da Abananın 8 köyü İneboluya bağlandı. Bu köyler Ayvat,

Çerçille (Gökbel), Evrenye (Gemiciler), Namazgâh, Keti, Güde, Kazla

ve Zervelidir.1952de Abananın (Çatalzeytinle beraber) 74 köyü vardı.1954te siyasal nedenlerle köy yapılan Abana, Anayasa Mahkemesi kararı sonucu 1967de bucak; 1968de de yeniden ilçe oldu. Bugün 10 köyü bulunan Abana İlçesinin 33 km2 alanı ve 7si doğal kumsal olmak üzere 11

km uzunluğunda deniz kıyısı var. Abana İlçesi'nin en yüksek yeri 300 m'dir.

                                                      BULUNTULAR

            Elimizde Abanaya ilişkin İkçağdan kalma (Korintos sütunu da içinde) 4-5 mimarlık yapıtı ve Geç Bizanstan kalma vaftiz teknesi var. Ayrıca Kastamonu Müzesinde Hacıveliden çıkma kanatlı at başı; Yeşilyuva ve Çayırcıktan testi, tas-tabak var. Çatalzeytin'in Çağlar Köyü'ndeki Efreç Camisi'nin temel direklerinden ikisi, üzerinde Rumca yazılar bulunan dikilitaş ya da yazılıtaştan oluşuyor.

            Bu kalıntılardan vaftiz teknesi ve Korintos sütun başlığının izini sürdük.

            Vaftiz teknesi, Denizbükünde Altıkulaç yolu üzerindeki Markoç Ahmetin (Kaya, 1922) yerinde bulundu (Abana-Çatalzeytin yoluna 500 metre). Eskiden kilise olduğu söylenen bu yerde başka kalıntılar da varmış.

            Cemal Yıldırım (Denizbükü, 1933):

             O yalak (vaftiz teknesi) Markuç Ahmetin (Kaya, 1922) Mustafa Kaleye (1893) sattığı yerden çıktı. Oradan daha birçok kalıntı çıkmış. Mustafa Kale o yere samanlık yapmış. Ben o zaman İstanbuldaydım (özel söyleşi).

            Veli Kenan (Şener, Yakabaşı, 1898) Denizbükünde bulunan bu tekneyi Kuğudan (Çatalzeytin) Kömüşçünün Bayrama (Yıldız, 1920) mandaların çektiği kızakla Mamuderesine (Yeşilyuva ile Hacıveli arası) götürttü ve orada çeşme yalağı olarak kullanılmaya başlandı (1952). Oradan Abana-Çatalzeytin yolu geçince bu tekne yolun altında kaldı. 1981de Salim Yılmaz (1938) Abanalı gençlerle yaptığı üç günlük çalışma sonunda bu vaftiz teknesini yolun altından çıkararak Abanaya getirdi.

            Mehmet Yıldız (Yeşilyuva, 1939):

            Bugün belediye bahçesinde duran vaftiz teknesini Veli Kenan (Şener, 1898) Hacıveli ile Yeşilyuva arasındaki Mamuderesine çeşme yalağı yapmak için Kuğuda Kömüşçünün Bayrama(Yıldız, 1920), kömüşlerin çektiği kızakla getirttirmiş. İş bitinceKömüşçünün Bayram mandaları denize salıp öğle namazına duruyor. Sonrabağırmış çağırmış mandalar gelmemiş. Biz o zaman Hacıvelide okuyoruz. Yıl 1952. Okul paydos oldu köye (Yeşilyuva) dönüyoruz. Baktık Mamuderesinde Kömüşçünün Bayrambekliyor. Mandalar denizde. Demek ki mandalar üç saattir denizde. Bizededi ki: Köy altından bir sandal alıp mandalarımı kıyıya getirirsenizsize birer lira vereceğim. Biz sandalı yüzdürüp açıldık ve kürek vuravura zorla mandaları kıyıya çıkardık. Kömüşçünün Bayram bize 1er lirayerine 25er kuruş verdi! (özel söyleşi*).

*) Mandaların denizden çıkmayışına ilişkin bir anı da Mustafa Öztürk (1931) anlattı: Konyakçı Kâmil (Sakız,Sarıçiçek, 1890) burada (Abana) mandaları denize sokuyor. Mandalaraçılıyor ve kıyıya gelmiyor. Baktılar olacak gibi değil, Salim Kaptanın (Gürsoy, 1910) Yıldıray motoruyla mandaları açıkta tutup getirdiler (özel söyleşi).

            Fotiou Eleni (Tarih öğrencisi, Yunanistan, 1982):

            Bu vaftiz teknesi Yunankalıntısı değil. Yunan yapıtlarında haç bulunmaz. Üzerindekiyazılardaki kimi harfleri okuyabildim ama, yalak yapılırken birçok yazıkesilmiş ve kalan yazılar da yıpranmış olduğundan bir anlamçıkaramadım. Bir kazıbilimci temizlerse okunabilir (özel söyleşi).

             Bilge Umar (kazıbilimci):

             Bunun (Abana kasabası tarihçesinin İlkçağa uzandığı) kanıtı vardır ve Abana Lisesi bahçesinde (bugün Belediye Bahçesi) durmaktadır. Orada duranlar, İlkçağdan kalma 4-5 mimarlık yapıtı parçası ile, Geç Bizans çağından bir kilise vaftiz teknesidir. Bunların çoğu, özellikle en gösterişli buluntu olan Korinthos türü sütun başlığı, bugünkü Abananın içinde, şimdiki çarşı içi ile Abana Çayı (Ezine) arasında çıkmıştır (İlkçağda Kastamonu, İnebolu ve Abana, Taç Dergisi, 1986, Sayı 2, sayfa 72).

            Korintos sütunu bugünkü akaryakıt istasyonunun aşağısında, Harmason Köprüsüne giden yolun 60 metre kadar deniz yönünde, Paşa Çeşmesine(*) 200 metre uzaklıkta duruyordu ve büyük bir olasılıkla İstanbuldan getirilmişti. Sütunun bulunduğu yerin 200 yıl önce deniz olması gerekiyor.

*) Paşa Çeşmesini Keşeplioğlu Bakkal Mustafa (Akıntürk, 1889) yaptırdı.

       Fahrettin Ünal (1947):

            Ben Devrekâniden Abanaya 1959da geldim. O sütun (korintos)  bizim evin arkasındaki bahçedeydi. Ben onu 1970li yıllarda Salim Yılmaza (1938) verdim. Gençleri topladı, traktöre yükleyip götürdü. Sütundan başka hamam kurnası falan da vermiştim (özel söyleşi).

            Sevil Yazgan (1945):

            FuatAmcamdan (Ünal, 1910) duydum. Büyükbabamın (Mahir Ünal, 1889) dedesi(Hacı Hafız Hüsnü, 1869) sarayda kâtip mi, hafız mı bir şeymiş.1920lerin başında yıkılan ev yapılırken (yerine yapılan evin yerindebugün Hacı Hafız B Apartmanı var), İstanbuldan mermer bir şeyler getirmiş. Bu korintos sütunu o mermerlerden biri olabilir (özel söyleşi).

   Abana Tarihine ilişkin bu bilgiler, Hayati Tahsin YILMAZ'ın bu yılın

(2004) sonlarında basılması beklenen Abana Belgeselinden özetlendi.

Bu yazı www.abanali.com sitesinden alınmıştır.